Nghị định 214/2025/NĐ-CP về lựa chọn nhà thầu: Điểm mới, so sánh và tác động thực tế

Ngày 16/8/2025, Chính phủ chính thức ban hành Nghị định 214/2025/NĐ-CP thay thế Nghị định 24/2024/NĐ-CP, nhằm hướng dẫn thi hành Luật Đấu thầu 2023 trong lĩnh vực lựa chọn nhà thầu.

So với nghị định trước đó, văn bản mới không chỉ chuẩn hóa quy trình mà còn bổ sung nhiều cơ chế mới:

• Tăng cường tính minh bạch và giám sát trách nhiệm.
• Đẩy mạnh chuyển đổi số trong đấu thầu.
• Bổ sung tiêu chí xanh, bền vững vào đánh giá năng lực nhà thầu.

Đây là văn bản pháp lý trọng tâm cho mọi chủ thể liên quan: chủ đầu tư, bên mời thầu, nhà thầu, cơ quan quản lý, đơn vị tư vấn. Việc cập nhật sớm sẽ giúp giảm rủi ro pháp lý và nắm bắt cơ hội cạnh tranh.

 Điểm mới nổi bật của Nghị định 214/2025/NĐ-CP

 Về phạm vi và đối tượng áp dụng

• Trước đây, phạm vi chủ yếu tập trung vào dự án sử dụng vốn Nhà nước.
• Nay mở rộng ra cả dự án vốn ngoài ngân sách nhưng có yếu tố Nhà nước tham gia (ví dụ: dự án hợp tác công tư PPP, dự án có vốn vay ODA có bảo lãnh Chính phủ).
• Nghị định cũng nhấn mạnh trách nhiệm giám sát của cơ quan quản lý nhà nước từ khâu chuẩn bị, đấu thầu đến nghiệm thu.

 Ý nghĩa thực tế: Các doanh nghiệp tư nhân khi tham gia dự án có yếu tố vốn Nhà nước cần tuân thủ chặt chẽ, không còn “khoảng trống” pháp lý như trước.

Quy trình đấu thầu minh bạch hơn

• Công khai thông tin: toàn bộ kế hoạch, hồ sơ mời thầu, kết quả lựa chọn nhà thầu phải đăng tải trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia (e-GP).
• Tăng chế tài: bổ sung hình thức xử phạt mạnh hơn đối với hành vi thông thầu, chia nhỏ gói thầu, cố tình làm sai lệch kết quả. Ngoài phạt hành chính, còn có thể đình chỉ hoặc cấm tham gia đấu thầu.
• Rút ngắn thủ tục: một số bước trung gian được rút gọn nhờ áp dụng công nghệ thông tin.

 Ý nghĩa thực tế: Giảm tình trạng “quân xanh, quân đỏ” và hiện tượng nhà thầu bị loại thiếu minh bạch.

 Ứng dụng công nghệ số và hồ sơ điện tử

• Bắt buộc số hóa 100% hồ sơ mời thầu, hồ sơ dự thầu, hợp đồng, biên bản mở thầu.
• Lưu trữ điện tử trên hệ thống e-GP thay cho lưu bản giấy cồng kềnh.
• Thí điểm tích hợp AI & Big Data để nhận diện dấu hiệu bất thường (ví dụ: nhiều nhà thầu có cùng IP, cùng hồ sơ tài chính tương tự).

 Ý nghĩa thực tế:

• Tiết kiệm thời gian, chi phí in ấn.
• Giảm gian lận nhờ dấu vết số rõ ràng.
• Thuận tiện cho thanh tra, kiểm toán.

 Quy định mới về xếp hạng và đánh giá nhà thầu

• Ngoài giá, kỹ thuật, kinh nghiệm, nghị định bổ sung các tiêu chí mới:

  • Uy tín nhà thầu (được đo bằng số lượng dự án đã trúng thầu, tiến độ, chất lượng bàn giao).
  • Xanh & bền vững: nhà thầu sử dụng vật liệu, công nghệ thân thiện môi trường sẽ được cộng điểm.
• Hình thành cơ chế xếp hạng nhà thầu công khai trên hệ thống e-GP.

Ý nghĩa thực tế: Nhà thầu có lịch sử uy tín sẽ có lợi thế, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp áp dụng giải pháp xanh.

Tăng trách nhiệm cá nhân và tổ chức

• Người đứng đầu bên mời thầu phải chịu trách nhiệm trực tiếp khi để xảy ra vi phạm (không còn tình trạng “đổ lỗi tập thể”).
• Quy định cụ thể cơ chế xử lý xung đột lợi ích, ví dụ: cán bộ tham gia tổ thẩm định không được có quan hệ lợi ích với nhà thầu.
• Tăng cường cơ chế giám sát xã hội: báo chí, người dân có quyền tiếp cận thông tin về đấu thầu.

Ý nghĩa thực tế: Nâng cao trách nhiệm cá nhân, giảm nguy cơ “lạm quyền” và tạo niềm tin cho doanh nghiệp.

Bảng so sánh: Nghị định 214/2025/NĐ-CP và Nghị định 24/2024/NĐ-CP

Checklist tuân thủ dành cho nhà thầu & chủ đầu tư

• Đăng ký & cập nhật thông tin trên e-GP.
• Chuẩn bị hồ sơ điện tử đầy đủ (mời thầu, dự thầu, hợp đồng).
• Đào tạo nhân sự về xung đột lợi ích và tuân thủ.
• Thêm tiêu chí xanh – bền vững trong đề xuất kỹ thuật.
• Kiểm tra thường xuyên các quy định mới để tránh bị loại.

Tác động thực tế đến doanh nghiệp & thị trường

• Doanh nghiệp xây dựng, vật liệu: cần chuẩn bị báo cáo minh chứng công nghệ xanh, tiêu chuẩn an toàn lao động, hồ sơ số hóa.
• Chủ đầu tư: buộc phải công khai minh bạch, tránh rủi ro pháp lý, nhất là với vốn ODA và PPP.
• Nhà thầu nhỏ: có cơ hội cạnh tranh nhờ hệ thống xếp hạng minh bạch.
• Thị trường đấu thầu: minh bạch hơn, giảm tiêu cực, hướng tới chuẩn quốc tế.

Kết luận

Nghị định 214/2025/NĐ-CP là bước ngoặt lớn trong hoạt động đấu thầu tại Việt Nam, với ba điểm nhấn:

1. Minh bạch hóa toàn bộ quy trình.
2. Số hóa và ứng dụng công nghệ.
3. Khuyến khích trách nhiệm xã hội và phát triển bền vững.

 Các doanh nghiệp cần chủ động rà soát quy trình nội bộ, cập nhật hồ sơ điện tử, nâng cao uy tín để thích ứng với bối cảnh mới. Đây không chỉ là nghĩa vụ pháp lý, mà còn là cơ hội nâng cao vị thế cạnh tranh trong giai đoạn hội nhập.

Liên hệ ngay với Nhà Việt PMC để được tư vấn miễn phí và hỗ trợ thủ tục trọn gói!

Mọi chi tiết xin liên hệ:

CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG TRÌNH NHÀ VIỆT ( NHÀ VIỆT PMC )

Trụ sở chính: Số 292HK1 khu đô thị Waterfront City, Cầu Rào 2 - P.Vĩnh Niệm - Q.Lê Chân - TP.Hải Phòng

♦ Điện thoại: 0225 3246 545 ♦

♦ Hotline: 0931 590 088♦

♦ Email: nhavietpmc@gmail.com ♦

♦ Website: https://nhavietpmc.com/ ♦

♦ Fanpage: https://www.facebook.com/  ♦ 

♦ Kênh Youtube: https://bit.ly/2XYG2eT ♦